Pembangunan Aplikasi

Fasa Pembangunan Aplikasi

Pembangunan aplikasi mengikut fasa yang sistematik untuk memastikan aplikasi yang dihasilkan menepati keperluan pengguna dan berkualiti. Lima fasa utama mesti diikuti mengikut urutan.

SDLC & Model Air Terjun

Fasa-fasa ini ialah sebahagian daripada Kitaran Hayat Pembangunan Sistem (System Development Life Cycle, SDLC). Model paling asas ialah Model Air Terjun (Waterfall): setiap fasa MESTI selesai sebelum fasa berikutnya, dan tidak boleh berpatah balik. Model lain termasuk model lelaran (iterative), lingkaran (spiral), tangkas (agile) dan hibrid (gabungan beberapa model).

Carta IPO (Input-Proses-Output)

Dalam fasa analisis, carta IPO mengenal pasti tiga komponen: Input — data yang dimasukkan pengguna; Proses — pengiraan atau manipulasi data; Output — hasil yang dipaparkan.

Jenis Dokumentasi

Contoh Projek Mini: Aplikasi Kira BMI

import java.util.Scanner;

public class KiraBMI {
    public static void main(String[] args) {
        Scanner input = new Scanner(System.in);

        // INPUT
        System.out.print("Berat (kg): ");
        double berat = input.nextDouble();
        System.out.print("Tinggi (m): ");
        double tinggi = input.nextDouble();

        // PROSES
        double bmi = berat / (tinggi * tinggi);

        // OUTPUT
        System.out.println("BMI anda: " + bmi);
        if (bmi < 18.5)      System.out.println("Kurang berat badan");
        else if (bmi < 25)   System.out.println("Normal");
        else                 System.out.println("Berlebihan berat badan");
    }
}

Contoh: Aktiviti Mengikut Fasa (Aplikasi Kira BMI)

Gambaran Keseluruhan

Kitaran Hayat Pembangunan Sistem (Software Development Life Cycle, SDLC) ialah kerangka yang digunakan untuk merancang, membina dan mengimplementasi sesuatu aplikasi atau perisian. SDLC terdiri daripada lima fasa: analisis masalah, reka bentuk penyelesaian, pelaksanaan penyelesaian, uji dan nyah ralat, serta dokumentasi. Setiap fasa mempunyai hasil kerja yang menjadi input kepada fasa seterusnya.

Fasa analisis masalah

Fasa ini mengumpul dan menganalisis keperluan pengguna. Masalah sebenar dikenal pasti, input dan output ditentukan, serta kekangan seperti kos, masa dan perkakasan disenaraikan. Kaedah pengumpulan maklumat termasuk temu bual, soal selidik dan pemerhatian terhadap sistem sedia ada.

Fasa reka bentuk penyelesaian

Fasa ini menghasilkan reka bentuk penyelesaian dalam bentuk carta alir, pseudokod dan lakaran antara muka. Struktur data dan modul yang diperlukan ditentukan. Reka bentuk yang jelas membolehkan pasukan menyemak logik sebelum sebarang kod ditulis.

Fasa pelaksanaan penyelesaian

Reka bentuk diterjemah kepada kod atur cara menggunakan bahasa pengaturcaraan yang dipilih. Persekitaran pembangunan disediakan, kelas dan kaedah dibina, dan antara muka pengguna dihasilkan. Amalan terbaik pengaturcaraan diterapkan supaya kod mudah diselenggara.

Fasa uji dan nyah ralat

Aplikasi diuji dengan data biasa, data sempadan dan data tidak sah. Ralat sintaks, ralat masa larian dan ralat logik dikesan dan dibaiki. Pengujian juga meliputi ujian penerimaan pengguna untuk memastikan aplikasi memenuhi keperluan yang dinyatakan dalam fasa analisis.

Fasa dokumentasi

Dokumentasi merangkumi dokumentasi dalaman berupa komen dalam kod, dan dokumentasi luaran berupa manual pengguna, panduan pemasangan dan laporan pembangunan. Dokumentasi memastikan aplikasi boleh digunakan, diselenggara dan diubah suai oleh pihak lain pada masa hadapan.

Sifat berulang SDLC

SDLC bukan proses satu hala. Ralat yang ditemui dalam fasa pengujian mungkin memerlukan pembangun kembali ke fasa reka bentuk atau bahkan fasa analisis. Model air terjun melaksanakan fasa secara berturutan, manakala model lain seperti prototaip mengulangi kitaran beberapa kali dengan maklum balas pengguna.

Mencipta aplikasi atau aplet

Aplikasi ialah atur cara yang berjalan sendiri pada komputer, manakala aplet ialah atur cara kecil yang berjalan dalam persekitaran lain seperti pelayar web. Kedua-duanya dibangunkan mengikut fasa SDLC yang sama, hanya persekitaran pelaksanaan dan cara pengguna mencapainya yang berbeza.

Glosari Istilah

Kajian Kes Berpandu

Sekumpulan murid membangunkan aplikasi mengira isipadu silinder. Fasa analisis menentukan input tinggi dan jejari, output isipadu, dan kekangan bahawa nilai mesti positif. Fasa reka bentuk menghasilkan carta alir yang bermula dengan MULA, membaca tinggi dan jejari, mengira isipadu = pai × jejari × jejari × tinggi, mencetak isipadu, dan tamat. Fasa pelaksanaan menterjemahkannya kepada kod Java dengan pengisytiharan pemboleh ubah int tinggi, int jejari dan double pai. Fasa uji dan nyah ralat mendapati tiga ralat kompilasi kerana nama pemboleh ubah dalam formula tidak sepadan dengan nama yang diisytiharkan, iaitu "pi cannot be resolved to a variable" dan "jejari cannot be resolved to a variable". Fasa dokumentasi menambah komen dan manual ringkas.

Perwakilan atau contoh teknikal

// Fasa pelaksanaan: aplikasi isipadu silinder
public class Silinder {
    public static void main(String[] args) {
        int tinggi = 30;
        int jejari = 35;
        double pai = 3.14;

        double isipadu = pai * jejari * jejari * tinggi;
        System.out.println("Isipadu Silinder Ialah = " + isipadu);
    }
}

Contoh tambahan

Fasa uji dan nyah ralat — ralat kompilasi yang ditemui:

  3 errors found:
  Error: pi cannot be resolved to a variable
  Error: jejari cannot be resolved to a variable
  Error: jejari cannot be resolved to a variable

Punca : nama pemboleh ubah dalam formula tidak sepadan
        dengan nama yang diisytiharkan (pi lawan pai,
        tapak lawan jejari).
Tindakan: betulkan nama pemboleh ubah, kompil semula, uji.

Rujukan Pantas

Bahagian ini merangkumkan fakta Pembangunan Aplikasi yang paling kerap diuji. Gunakannya untuk ulang kaji pantas sebelum peperiksaan, bukan sebagai ganti kepada nota penuh.

Hasil kerja setiap fasa SDLC

Istilah dan maksud dalam penyelesaian

Teknik Menjawab Bergaya Peperiksaan

Soalan Sains Komputer menilai ketepatan istilah dan kelengkapan isi. Bagi topik Pembangunan Aplikasi, markah lazimnya diberikan mengikut bilangan isi yang betul, jadi bilangan isi dalam jawapan perlu sepadan dengan bilangan markah yang diperuntukkan.

Contoh Soalan dan Jawapan Model

Soalan 1 [3 markah]

Rajah menunjukkan tiga aktiviti dalam fasa SDLC: (i) carta alir mengira isipadu silinder, (ii) kod Java dengan pengisytiharan pemboleh ubah, (iii) paparan pengkompil yang menunjukkan tiga ralat. Nyatakan fasa bagi setiap aktiviti tersebut.

Soalan 2 [5 markah]

Nyatakan lima fasa dalam Kitaran Hayat Pembangunan Sistem (SDLC) mengikut urutan.

Soalan 3 [3 markah]

Terangkan aktiviti yang dijalankan dalam fasa analisis masalah.

Soalan 4 [4 markah]

Nyatakan dua jenis dokumentasi yang dihasilkan dalam fasa dokumentasi dan sasaran pembacanya.

Salah Faham yang Perlu Dielakkan

Strategi Menjawab Soalan

Semak Kendiri

Peta Modul — Apa yang Akan Dikuasai

Kitaran Hayat Pembangunan Sistem (SDLC) ialah rangka berperingkat untuk membangunkan aplikasi supaya kerja tidak bermula dengan menulis kod secara buta. Setiap fasa menghasilkan output tertentu yang menjadi input fasa seterusnya, dan proses ini berulang apabila ujian menemui kelemahan. Modul ini melatih penyusunan fasa mengikut turutan betul dan pengaitan aktiviti dengan fasanya.

Idea Utama

Lima fasa SDLC mengikut DSKP: analisis masalah → reka bentuk penyelesaian → pelaksanaan penyelesaian → uji dan nyah ralat → dokumentasi. Analisis mengumpul keperluan (temu bual, senarai input/output/kekangan); reka bentuk menghasilkan carta alir, pseudokod dan lakaran antara muka; pelaksanaan menghasilkan kod; uji & nyah ralat mengesan dan membetulkan ralat; dokumentasi menghasilkan manual pengguna dan dokumentasi teknikal.

Aliran — Memadankan Aktiviti dengan Fasa SDLC

Contoh Berpandu Beranotasi

Contoh Berpandu — susun fasa dan padan aktiviti [gaya Bahagian A]

Padankan aktiviti berikut dengan fasa SDLC: (i) menemu bual guru untuk keperluan sistem kehadiran; (ii) melukis carta alir dan lakaran skrin; (iii) menulis kod Java; (iv) menguji dengan 30 rekod ujian.

Silap Lazim — yang Dipotong Markah oleh Pemeriksa

Cara Skema Jawapan Diberi