⚡

SK · TINGKATAN 5 · BAB 1

Get Logik

📚 7 pelajaran · ⏱️ Anggaran 70 minit

Get AND, OR, NOT, NAND, NOR, XOR, jadual kebenaran dan litar logik.

1Fahami konsep
2Lihat contoh
3Cuba aktiviti
4Semak kendiri
5Uji dengan kuiz

Get Logik dan Jadual Kebenaran

🎯 Hasil Pembelajaran

Membina jadual kebenaran
Memudahkan ungkapan Boolean
Mereka litar get logik

Apakah Get Logik?

Get logik ialah blok binaan asas litar digital yang menerima input binari (0 atau 1) dan menghasilkan SATU output berdasarkan operasi logik. Enam get wajib dikuasai: NOT, AND, OR, NAND, NOR dan XOR. 1 = benar/hidup/tinggi; 0 = palsu/mati/rendah.

Simbol Piawai Get Logik

Simbol ANSI bagi 6 get logik asas berserta ungkapan Boolean

Get	Ciri bentuk simbol	Ungkapan Boolean	Output = 1 apabila
NOT (Penyongsang)	Segi tiga dengan bulatan kecil di output	X = Ā	input = 0
AND (DAN)	Hujung kanan berbentuk D (bulat)	X = A · B	SEMUA input = 1
OR (ATAU)	Belakang melengkung, hujung tirus	X = A + B	MANA-MANA input = 1
NAND (TAK DAN)	AND + bulatan kecil di output	X = (A · B)′	BUKAN semua input 1
NOR (TAK ATAU)	OR + bulatan kecil di output	X = (A + B)′	SEMUA input = 0
XOR (Eksklusif ATAU)	OR + lengkung tambahan di belakang	X = A ⊕ B	input BERBEZA

🎯 TIP SPM: Bulatan kecil di output bermaksud SONGSANG (NOT). Jadi NAND = AND + bulatan, NOR = OR + bulatan. Kesilapan paling biasa murid — lupa lukis bulatan kecil itu, menyebabkan jawapan litar salah.

Jadual Kebenaran Setiap Get (HAFAL!)

A	B	AND (A·B)	OR (A+B)	NAND	NOR	XOR (A⊕B)
0	0	0	0	1	1	0
0	1	0	1	1	0	1
1	0	0	1	1	0	1
1	1	1	1	0	0	0

A	NOT A (Ā)
0	1
1	0

Get	Cara Ingat	Ungkapan Boolean
NOT	Penyongsang — terbalikkan input	Ā
AND	Output 1 HANYA jika SEMUA input 1	A · B
OR	Output 1 jika MANA-MANA input 1	A + B
NAND	Songsangan AND (NOT-AND)	(A·B) dengan palang
NOR	Songsangan OR (NOT-OR)	(A+B) dengan palang
XOR	Output 1 jika input BERBEZA	A ⊕ B

🎯 TIP SPM: NAND dan NOR ialah songsangan — bina jadual AND/OR dahulu, kemudian TERBALIKKAN setiap output. XOR mudah diingat: 'berbeza = 1, sama = 0'.

Litar Logik Gabungan

Beberapa get boleh digabungkan membentuk litar dengan ungkapan Boolean. Untuk menyelesaikan litar gabungan: labelkan output setiap get satu per satu, kemudian bina jadual kebenaran lengkap dengan lajur perantaraan.

teks

CONTOH: X = (A · B) + C
Langkah: kira P = A·B dahulu, kemudian X = P + C

A  B  C  |  P = A·B  |  X = P + C
0  0  0  |     0     |     0
0  0  1  |     0     |     1
0  1  0  |     0     |     0
0  1  1  |     0     |     1
1  0  0  |     0     |     0
1  0  1  |     0     |     1
1  1  0  |     1     |     1
1  1  1  |     1     |     1

🎯 TIP SPM: Bagi 3 input, jadual kebenaran ada 8 baris (2³). Susun input mengikut tertib binari 000 hingga 111 supaya tiada baris tertinggal. Sentiasa tambah lajur perantaraan — markah diberikan untuk langkah kerja!

Menulis Ungkapan Boolean daripada Litar

Jejak dari input ke output. Bagi setiap get, tulis ungkapan outputnya menggunakan apa yang masuk ke dalamnya. Contoh: A dan B masuk get DAN menghasilkan (A · B); hasil itu dan C masuk get ATAU menghasilkan ungkapan akhir X = (A · B) + C. Jika output get ada bulatan kecil (songsang), tambah palang/′ pada ungkapan.

Melukis Litar daripada Ungkapan Boolean

Kerja dari DALAM kurungan ke luar. Contoh X = (A + B) · C̄: (1) lukis get ATAU untuk (A + B); (2) lukis get NOT untuk C̄ (C disongsang); (3) sambung kedua-dua output ke get DAN untuk menghasilkan X. Pastikan setiap input dan output dilabel dengan jelas.

🎯 TIP SPM (Kelantan 1.3.5 & 1.3.7): Soalan kerap (a) beri litar minta tulis ungkapan Boolean, (b) beri ungkapan minta lukis litar, dan (c) minta lengkapkan jadual kebenaran. Latih ketiga-tiga arah. Sentiasa label input (A, B, C) dan output (X).

Aplikasi Get Logik

Get logik digunakan dalam: sistem penggera (siren berbunyi jika pintu ATAU tingkap dibuka semasa bersiap sedia = get AND dengan OR), lampu automatik, mesin layan diri dan litar dalaman pemproses komputer. Semua pengiraan komputer akhirnya dilaksanakan oleh berjuta-juta get logik!

🧪 Cabaran Aplikasi

Reka litar penggera yang aktif apabila pintu terbuka DAN sistem dihidupkan, ATAU butang kecemasan ditekan.

Rancang
Bina atau analisis
Uji
Terangkan keputusan

🧠 Semak Kendiri: Mengapakah NAND dan NOR dipanggil get semesta?

Jawapan: Sebarang fungsi Boolean boleh dibina sepenuhnya menggunakan hanya NAND atau hanya NOR.

Penerangan Mendalam

🎯 Standard Pembelajaran

1.3.1 Menerangkan get logik asas: DAN, ATAU dan TAK.
1.3.2 Menerangkan get logik bergabungan: TAK DAN, TAK ATAU, XATAU dan XTAKATAU.
1.3.3 Membina jadual kebenaran bagi get logik dan litar bergabungan.
1.3.4 Menentukan jumlah kebarangkalian gabungan input.
1.3.5 Membina litar logik bagi menyelesaikan masalah sebenar.

💡 RUJUKAN: Buku Teks SK Tingkatan 5, Bab 1 Pengkomputeran (1.3 Get Logik)

Gambaran Keseluruhan

Get logik ialah blok binaan asas litar digital yang menerima satu atau lebih input perduaan dan menghasilkan satu output perduaan. Terdapat tiga get logik asas iaitu DAN, ATAU dan TAK, serta empat get bergabungan iaitu TAK DAN, TAK ATAU, XATAU dan XTAKATAU. Tingkah laku setiap get direkodkan dalam jadual kebenaran yang menyenaraikan semua kombinasi input yang mungkin.

Get DAN (AND)

Get DAN menghasilkan output 1 hanya apabila kesemua inputnya bernilai 1. Jika mana-mana input bernilai 0, outputnya 0. Ungkapan Booleannya ialah Y = A · B. Get ini digunakan apabila semua syarat mesti dipenuhi serentak, contohnya sistem yang memerlukan kad dan kata laluan yang betul.

Get ATAU (OR)

Get ATAU menghasilkan output 1 apabila sekurang-kurangnya satu inputnya bernilai 1. Outputnya 0 hanya apabila kesemua input bernilai 0. Ungkapan Booleannya ialah Y = A + B. Get ini digunakan apabila mana-mana satu syarat sudah memadai, contohnya penggera yang berbunyi jika salah satu pintu dibuka.

Get TAK (NOT)

Get TAK atau penyongsang mempunyai satu input sahaja dan menghasilkan output yang bertentangan dengan inputnya. Jika input 0 outputnya 1, dan jika input 1 outputnya 0. Ungkapan Booleannya ialah Y = Ā. Get ini menjadi asas kepada pembinaan get bergabungan.

Get TAK DAN dan TAK ATAU

Get TAK DAN ialah gabungan get DAN dengan get TAK, jadi outputnya ialah songsangan get DAN: 0 hanya apabila kesemua input 1. Get TAK ATAU ialah gabungan get ATAU dengan get TAK, jadi outputnya 1 hanya apabila kesemua input 0.

Get XATAU dan XTAKATAU

Get XATAU (eksklusif ATAU) menghasilkan output 1 apabila kedua-dua input berbeza nilai, dan 0 apabila kedua-duanya sama. Ia dibina daripada gabungan get DAN, get TAK dan get ATAU. Get XTAKATAU pula ialah songsangan XATAU: outputnya 1 apabila kedua-dua input mempunyai nilai yang sama, dan 0 apabila berbeza.

Jadual kebenaran

Jadual kebenaran menyenaraikan setiap kombinasi input yang mungkin bersama outputnya. Bilangan baris ialah 2 kuasa bilangan input, jadi litar dua input mempunyai empat baris dan litar tiga input mempunyai lapan baris. Bagi litar bergabungan, lajur perantaraan ditambah untuk output setiap get sebelum lajur output akhir.

Litar logik bagi masalah sebenar

Untuk membina litar, mulakan dengan menyatakan kehendak sistem dalam bentuk jadual kebenaran, kemudian kenal pasti get yang sepadan dengan corak output tersebut. Contohnya sistem lampu tangga yang menyala apabila hanya satu suis dihidupkan dan terpadam apabila kedua-dua suis hidup atau kedua-duanya mati adalah tepat sepadan dengan get XATAU.

Glosari Istilah

📚 Glosari mini

Get logik: Blok binaan litar digital yang memproses input perduaan.
Get DAN: Get yang menghasilkan 1 hanya apabila kesemua input 1.
Get ATAU: Get yang menghasilkan 1 apabila sekurang-kurangnya satu input 1.
Get TAK: Get satu input yang menyongsangkan nilai inputnya.
Get TAK DAN: Songsangan get DAN, iaitu gabungan get DAN dengan get TAK.
Get TAK ATAU: Songsangan get ATAU, iaitu gabungan get ATAU dengan get TAK.
Get XATAU: Get yang menghasilkan 1 apabila kedua-dua input berbeza.
Get XTAKATAU: Get yang menghasilkan 1 apabila kedua-dua input sama.
Jadual kebenaran: Jadual yang menyenaraikan semua kombinasi input dan outputnya.
Ungkapan Boolean: Perwakilan algebra bagi fungsi sesuatu litar logik.

Bilangan baris jadual kebenaran = 2^(bilangan input)

Setiap input tambahan menggandakan bilangan kombinasi yang perlu diuji.

Contoh: Litar tiga input mempunyai 2³ = 8 baris dalam jadual kebenarannya.

🎯 TIP: Jangan hafal istilah Get Logik secara terasing. Terangkan sebab, syarat penggunaan dan kesannya terhadap output.

Contoh Berpandu dan Amali

Kajian Kes Berpandu

Sebuah sistem kawalan lampu tangga mempunyai dua suis, S1 di bawah dan S2 di atas. Kehendaknya ialah lampu menyala jika satu sahaja suis dalam keadaan ON, dan terpadam jika kedua-dua suis ON atau kedua-duanya OFF. Jadual kebenaran yang dikehendaki ialah 0,0 menghasilkan 0; 0,1 menghasilkan 1; 1,0 menghasilkan 1; dan 1,1 menghasilkan 0. Corak ini tepat sepadan dengan get XATAU. Jika litar yang dibina menggunakan sambungan get yang salah, contohnya menghasilkan output 1 pada tiga daripada empat kombinasi, litar tersebut tidak akan berfungsi seperti dikehendaki walaupun bilangan get yang digunakan sudah mencukupi. Penyelesaiannya ialah menyusun semula sambungan supaya keseluruhan litar berkelakuan sebagai get XATAU.

🪜 Kaedah kerja yang boleh diikuti

1Kenal pasti bilangan input dan tulis semua kombinasi dalam jadual kebenaran.
2Bagi litar bergabungan, tambah lajur perantaraan bagi output setiap get.
3Kira output setiap get mengikut urutan dari input ke output akhir.
4Bandingkan lajur output dengan corak jadual kebenaran get piawai.
5Bagi masalah sebenar, terjemahkan kehendak sistem kepada jadual kebenaran dahulu.
6Pilih atau gabungkan get yang menghasilkan corak output yang dikehendaki.

Perwakilan atau contoh teknikal

teks

Jadual kebenaran get logik dua input:

   A  B │ DAN  ATAU  TAKDAN  TAKATAU  XATAU  XTAKATAU
  ──────┼───────────────────────────────────────────
   0  0 │  0    0      1        1       0       1
   0  1 │  0    1      1        0       1       0
   1  0 │  0    1      1        0       1       0
   1  1 │  1    1      0        0       0       1

Contoh tambahan

teks

Litar bergabungan: J = TAK(S1) ATAU S2
                   K = S1 DAN TAK(S2)
                   L = J DAN K   → sepatutnya XATAU

   S1  S2 │  J    K    L
  ────────┼──────────────
    0   0 │  1    0    0
    0   1 │  1    0    0
    1   0 │  0    1    0
    1   1 │  1    0    0

  Litar di atas menghasilkan 0 pada semua baris, jadi ia
  TIDAK berfungsi seperti dikehendaki. Sambungan get perlu
  disusun semula supaya keseluruhan litar bertindak sebagai
  get XATAU: L = (S1 ATAU S2) DAN TAK(S1 DAN S2).

Bilangan baris jadual kebenaran = 2^(bilangan input)

Setiap input tambahan menggandakan bilangan kombinasi yang perlu diuji.

Contoh: Litar tiga input mempunyai 2³ = 8 baris dalam jadual kebenarannya.

🧪 Makmal Mini: Get Logik

Pilih satu masalah sekolah yang berkaitan dengan Get Logik. Hasilkan penyelesaian lengkap dan jelaskan setiap keputusan yang anda buat.

Nyatakan input, hasil yang dikehendaki dan kekangan.
Gunakan kaedah kerja di atas langkah demi langkah.
Rekod hasil setiap langkah supaya boleh disemak semula.
Uji sekurang-kurangnya tiga kes: biasa, sempadan dan tidak sah.
Tulis refleksi tentang satu penambahbaikan yang boleh dibuat.

🧠 Semak Kendiri: Apakah bukti bahawa penyelesaian bagi Get Logik berfungsi?

Jawapan: Bukti mesti menunjukkan input, proses, output dijangka, output sebenar dan alasan bahawa semua syarat penting telah diuji.

Rujukan Pantas dan Jadual Fakta

Rujukan Pantas

Bahagian ini merangkumkan fakta Get Logik yang paling kerap diuji. Gunakannya untuk ulang kaji pantas sebelum peperiksaan, bukan sebagai ganti kepada nota penuh.

Perkara	Butiran
Syarat output get DAN bernilai 1	Kesemua input mesti bernilai 1.
Syarat output get ATAU bernilai 1	Sekurang-kurangnya satu input bernilai 1.
Syarat output get TAK bernilai 1	Input bernilai 0.
Syarat output get XATAU bernilai 1	Kedua-dua input mempunyai nilai yang berbeza.
Syarat output get XTAKATAU bernilai 1	Kedua-dua input mempunyai nilai yang sama.
Syarat output get TAK DAN bernilai 0	Kesemua input bernilai 1.
Syarat output get TAK ATAU bernilai 1	Kesemua input bernilai 0.
Bilangan baris jadual kebenaran dua input	4 baris (2²).
Bilangan baris jadual kebenaran tiga input	8 baris (2³).
Get bagi lampu menyala apabila hanya satu suis ON	XATAU.

Jadual kebenaran get logik dua input

A, B	DAN	ATAU	XATAU	XTAKATAU
0, 0	0	0	0	1
0, 1	0	1	1	0
1, 0	0	1	1	0
1, 1	1	1	0	1

Istilah dan maksud dalam penyelesaian

Istilah	Maksud
Get logik	Blok binaan litar digital yang memproses input perduaan.
Get DAN	Get yang menghasilkan 1 hanya apabila kesemua input 1.
Get ATAU	Get yang menghasilkan 1 apabila sekurang-kurangnya satu input 1.
Get TAK	Get satu input yang menyongsangkan nilai inputnya.
Get TAK DAN	Songsangan get DAN, iaitu gabungan get DAN dengan get TAK.
Get TAK ATAU	Songsangan get ATAU, iaitu gabungan get ATAU dengan get TAK.
Get XATAU	Get yang menghasilkan 1 apabila kedua-dua input berbeza.
Get XTAKATAU	Get yang menghasilkan 1 apabila kedua-dua input sama.
Jadual kebenaran	Jadual yang menyenaraikan semua kombinasi input dan outputnya.
Ungkapan Boolean	Perwakilan algebra bagi fungsi sesuatu litar logik.

Kata kunci yang wajib muncul dalam jawapan

Get logik
Get DAN
Get ATAU
Get TAK
Get TAK DAN
Get TAK ATAU

Teknik Menjawab Peperiksaan

Teknik Menjawab Bergaya Peperiksaan

Soalan Sains Komputer menilai ketepatan istilah dan kelengkapan isi. Bagi topik Get Logik, markah lazimnya diberikan mengikut bilangan isi yang betul, jadi bilangan isi dalam jawapan perlu sepadan dengan bilangan markah yang diperuntukkan.

Membaca kata tugas

Nyatakan atau Namakan — beri jawapan ringkas tanpa huraian panjang.
Terangkan atau Huraikan — beri pernyataan diikuti sebab atau kesan.
Bandingkan — sebut aspek yang sama, kemudian nyatakan kedua-dua pihak bagi setiap aspek.
Hitung — tunjukkan langkah pengiraan kerana markah proses turut diberikan.
Lakar atau Tulis kod — ikut simbol dan sintaks piawai; kesilapan sintaks menyebabkan markah ditolak.

Contoh Soalan dan Jawapan Model

Soalan 1 [1 markah]

Penyataan berikut merupakan ciri sejenis get logik dua masukan: jika kedua-dua masukan bernilai benar (1), keluaran adalah benar (1); jika satu sahaja masukan bernilai benar (1), keluaran adalah palsu (0); jika kedua-dua masukan bernilai palsu (0), keluaran adalah benar (1). Nyatakan jenis get logik tersebut.

🧠 Semak Kendiri: Jawapan model

Jawapan: XTAKATAU (XNOR).

🎯 TIP: Corak "output 1 apabila kedua-dua input sama" ialah tanda pengenal get XTAKATAU.

Soalan 2 [2 markah]

Sebuah litar kawalan lampu tangga dikehendaki menyala jika satu sahaja suis dalam keadaan ON, dan terpadam jika kedua-dua suis ON atau kedua-duanya OFF. Litar yang dibina tidak berfungsi walaupun kesemua get mencukupi. Kenal pasti punca litar tersebut tidak dapat berfungsi.

🧠 Semak Kendiri: Jawapan model

Jawapan: Litar get logik tidak berfungsi dengan betul kerana sambungan antara get logik adalah salah. Situasi lampu itu sepatutnya menggunakan get logik XATAU supaya lampu menyala apabila hanya satu suis berada dalam keadaan ON.

🎯 TIP: Nyatakan punca (sambungan salah) dan get yang sepatutnya digunakan — dua isi untuk dua markah.

Soalan 3 [3 markah]

Lengkapkan jadual kebenaran bagi litar L = (S1 ATAU S2) DAN TAK(S1 DAN S2) bagi kesemua kombinasi S1 dan S2.

🧠 Semak Kendiri: Jawapan model

Jawapan: S1=0 S2=0 → L=0. S1=0 S2=1 → L=1. S1=1 S2=0 → L=1. S1=1 S2=1 → L=0. Litar ini berkelakuan sebagai get XATAU.

🎯 TIP: Kira lajur perantaraan (S1 ATAU S2) dan TAK(S1 DAN S2) dahulu sebelum lajur L.

Soalan 4 [2 markah]

Nyatakan bilangan baris dalam jadual kebenaran bagi litar yang mempunyai empat input, dan terangkan cara anda memperolehnya.

🧠 Semak Kendiri: Jawapan model

Jawapan: 16 baris. Bilangan baris ialah 2 kuasa bilangan input, iaitu 2⁴ = 16, kerana setiap input mempunyai dua kemungkinan nilai (0 atau 1) dan semua kombinasi perlu disenaraikan.

🎯 TIP: Berikan jawapan berangka dan formula 2^n yang menjelaskan cara ia diperoleh.

Semakan akhir sebelum menyerahkan jawapan

Bilangan isi sepadan dengan bilangan markah.
Istilah teknikal dieja dan digunakan dengan betul.
Pengiraan menunjukkan langkah dan unit yang lengkap.
Kod atau carta alir menggunakan simbol dan sintaks piawai.
Setiap laluan atau kes yang diminta soalan telah dijawab.

Pengukuhan, KBAT dan Semak Kendiri

Salah Faham yang Perlu Dielakkan

Salah faham	Pembetulan
Get ATAU menghasilkan 0 apabila kedua-dua input 1.	Get ATAU menghasilkan 1 apabila sekurang-kurangnya satu input 1, termasuk apabila kedua-duanya 1.
Get XATAU dan get ATAU menghasilkan output yang sama.	Ia berbeza apabila kedua-dua input 1: ATAU menghasilkan 1 manakala XATAU menghasilkan 0.
Get TAK boleh mempunyai dua input.	Get TAK mempunyai satu input sahaja.
Get TAK DAN sama dengan get DAN.	Get TAK DAN ialah songsangan get DAN, jadi outputnya bertentangan.
Jadual kebenaran tiga input mempunyai enam baris.	Ia mempunyai 2³ iaitu lapan baris.
Litar yang menggunakan bilangan get yang mencukupi pasti berfungsi dengan betul.	Sambungan antara get juga mesti betul; get yang cukup tetapi tersalah sambung tetap menghasilkan output yang salah.

⚠️ AMARAN: Dalam jawapan penerangan, menulis definisi sahaja belum mencukupi. Kaitkan konsep Get Logik dengan situasi, langkah dan akibat.

Strategi Menjawab Soalan

Kerangka jawapan lengkap

Kenal pasti kata tugas seperti nyatakan, terangkan, bandingkan, analisis atau reka.
Gunakan istilah tepat daripada glosari dan berikan konteks.
Tunjukkan langkah, pengiraan, jadual kesanan atau bukti jika berkaitan.
Nyatakan sebab pemilihan serta kelemahan alternatif.
Semak unit, syarat sempadan, sintaks dan kesimpulan.

✍️ Latihan Pengukuhan dan KBAT

Terangkan Get logik menggunakan ayat sendiri dan satu contoh baharu.
Bandingkan Get DAN dengan Get ATAU.
Gunakan kaedah kerja untuk menyelesaikan satu situasi baharu berkaitan Get Logik.
Analisis salah faham berikut dan betulkan: Get ATAU menghasilkan 0 apabila kedua-dua input 1.
Cipta satu kes ujian yang boleh mendedahkan kesilapan dalam Get Logik.
Nilai penyelesaian anda dari sudut ketepatan, kejelasan, kecekapan dan keselamatan.

Semak Kendiri

🧠 Semak Kendiri: Betulkan pernyataan: Get ATAU menghasilkan 0 apabila kedua-dua input 1.

Jawapan: Get ATAU menghasilkan 1 apabila sekurang-kurangnya satu input 1, termasuk apabila kedua-duanya 1.

🧠 Semak Kendiri: Betulkan pernyataan: Get XATAU dan get ATAU menghasilkan output yang sama.

Jawapan: Ia berbeza apabila kedua-dua input 1: ATAU menghasilkan 1 manakala XATAU menghasilkan 0.

🧠 Semak Kendiri: Betulkan pernyataan: Get TAK boleh mempunyai dua input.

Jawapan: Get TAK mempunyai satu input sahaja.

🧠 Semak Kendiri: Betulkan pernyataan: Get TAK DAN sama dengan get DAN.

Jawapan: Get TAK DAN ialah songsangan get DAN, jadi outputnya bertentangan.

🧠 Semak Kendiri: Get logik yang menghasilkan output 1 hanya apabila kesemua input bernilai 1 ialah get ___.

Jawapan: DAN — Ungkapan Booleannya ialah Y = A · B.

🧠 Semak Kendiri: Get logik yang menghasilkan output 1 apabila kedua-dua input berbeza ialah get ___.

Jawapan: XATAU — XATAU juga dikenali sebagai eksklusif ATAU.

🧠 Semak Kendiri: Get logik yang menghasilkan output 1 apabila kedua-dua input sama ialah get ___.

Jawapan: XTAKATAU — Ia merupakan songsangan get XATAU.

Modul RESET — Fokus SPM

💡 MODUL RESET: Bahagian ini disari daripada Modul RESET Sains Komputer (Cikgu Adam Sofi) — fokus pada bentuk soalan sebenar Kertas 3770/1, silap lazim yang dipotong markah oleh pemeriksa, dan cara skema jawapan diberi.

Peta Modul — Apa yang Akan Dikuasai

Get logik ialah suis kecil yang hanya memahami dua nilai: 0 dan 1. Terdapat tiga get asas (TAK, DAN, ATAU) dan empat get kombinasi (TAK DAN, TAK ATAU, XATAU, XTAKATAU). Kemahiran teras: namakan get daripada simbol atau jadual kebenaran, lengkapkan jadual kebenaran litar gabungan, dan tulis ungkapan Boolean bagi litar yang diberi. Soalan SPM menggunakan istilah Bahasa Melayu — tulis nama Bahasa Melayu, nama Inggeris dalam kurungan.

Bentuk soalan yang kerap diuji	Markah	Bahagian
Litar diberi — lengkapkan jadual kebenaran	3 m	A
Namakan get berdasarkan simbol atau jadual kebenaran	1–2 m	A
Tulis ungkapan Boolean bagi litar yang diberi	2–3 m	A / B
Lukis litar berdasarkan situasi sebenar	4–6 m	B

Idea Utama

DAN "pelit" — keluaran 1 hanya apabila SEMUA masukan 1 (satu baris sahaja bernilai 1). ATAU "pemurah" — keluaran 1 apabila ADA mana-mana masukan 1 (satu baris sahaja bernilai 0). TAK "pembangkang" — sentiasa memberi lawan masukan. Get kombinasi ialah get asas dengan TAK di hujung: cuma terbalikkan lajur keluaran. XATAU beri 1 apabila masukan BERBEZA; XTAKATAU beri 1 apabila masukan SAMA.

Aliran — Melengkapkan Jadual Kebenaran Litar Gabungan

🪜 Aliran langkah demi langkah

1Kira bilangan baris: 2ⁿ, dengan n = bilangan masukan (2 masukan → 4 baris, 3 masukan → 8 baris).
2Senaraikan semua gabungan masukan secara sistematik: 00, 01, 10, 11 (atau 000…111).
3Tambah satu lajur untuk setiap get pertengahan — jangan cuba terus ke keluaran akhir.
4Selesaikan lajur dari kiri ke kanan mengikut aliran isyarat dalam litar.
5Guna lajur pertengahan sebagai masukan kepada get seterusnya.
6Lajur terakhir ialah keluaran litar; semak semula dengan menguji satu atau dua baris.

Contoh Berpandu Beranotasi

Contoh Berpandu — jadual kebenaran get kombinasi

Lengkapkan lajur keluaran bagi get TAK DAN (NAND) dan get XATAU (XOR) bagi semua gabungan masukan A dan B.

teks

 A  B | DAN | TAK DAN (NAND) | XATAU (XOR)
 0  0 |  0  |      1        |     0
 0  1 |  0  |      1        |     1
 1  0 |  0  |      1        |     1
 1  1 |  1  |      0        |     0

Langkah / jawapan	Kenapa begitu
NAND = songsangan DAN	Selesaikan lajur DAN dahulu, kemudian balikkan setiap nilai: 0→1, 1→0.
XOR beri 1 apabila berbeza	Baris 01 dan 10 (masukan berbeza) → 1; baris 00 dan 11 (masukan sama) → 0.
Simbol	Simbol NAND ialah simbol AND dengan bulatan kecil di hujung keluaran; terlepas bulatan itu bermakna melukis get yang salah.

🧠 Semak Kendiri: Jawapan penuh

Jawapan: TAK DAN (NAND): 1, 1, 1, 0. XATAU (XOR): 0, 1, 1, 0.

Silap Lazim — yang Dipotong Markah oleh Pemeriksa

Silap lazim	Sebab / pembetulan
Menulis nama get dalam Bahasa Inggeris sahaja	Soalan SPM menggunakan istilah Bahasa Melayu (TAK DAN, TAK ATAU, XATAU). Tulis Bahasa Melayu; Inggeris dalam kurungan.
Terlepas bulatan kecil (bubble) semasa melukis simbol	Bulatan kecil bermakna "terbalik". NAND = AND + bulatan; NOR = OR + bulatan. Tanpa bulatan, markah simbol hilang.
Salah bilangan baris jadual kebenaran	Bilangan baris = 2ⁿ. Tiga masukan mesti 8 baris, bukan 6.
Terus ke keluaran akhir tanpa lajur pertengahan	Bagi litar gabungan, buat satu lajur untuk setiap get pertengahan — kurang silap dan markah proses diberi.
Mengelirukan XATAU (1 bila berbeza) dengan XTAKATAU (1 bila sama)	XATAU: keluaran 1 apabila masukan berbeza. XTAKATAU: keluaran 1 apabila masukan sama.

Cara Skema Jawapan Diberi

Setiap markah ada sebabnya

Namakan get: satu markah bagi nama betul (istilah Bahasa Melayu diterima; salah eja tidak diberi markah).
Lengkapkan jadual kebenaran: markah diberi mengikut bilangan baris keluaran yang betul — biasanya semua baris betul untuk markah penuh.
Tulis ungkapan Boolean: markah bagi operator betul (· untuk DAN, + untuk ATAU, garis atas untuk TAK) dan struktur kurungan yang betul.
Lukis litar Bahagian B: markah bagi get yang betul, simbol yang betul (termasuk bulatan), dan sambungan masukan/keluaran yang betul mengikut situasi.

🎯 TIP RESET: Tiada jalan pintas. Jangan hafal membuta tuli — fahami sebab setiap langkah, syarat penggunaannya dan kesannya terhadap output.

Uji kefahaman anda 🎯

Daftar percuma untuk jawab kuiz topik ini, tanya AI Tutor, dan kumpul XP.

Daftar Percuma