Pangkalan Data dan SQL

Konsep Utama

Pangkalan data menyimpan data berstruktur. Entiti mewakili objek, atribut menerangkan objek, kekunci primer mengenal pasti rekod secara unik dan kekunci asing membentuk hubungan antara jadual.

Contoh Berpandu

Dalam sistem perpustakaan, MURID dan BUKU ialah entiti. PINJAMAN menghubungkan kedua-duanya. Satu murid boleh mempunyai banyak pinjaman, maka hubungannya 1:M.

SELECT nama, kelas\nFROM Murid\nWHERE kelas = '3 Amanah'\nORDER BY nama ASC;

Gambaran Keseluruhan

Pangkalan data ialah koleksi data yang tersusun supaya mudah dicapai, diurus dan dikemas kini. Komponen utamanya ialah entiti, atribut dan rekod. Entiti ialah satu kumpulan objek yang sama jenis, bersifat unik dan wujud dalam persekitaran tempat pangkalan data dibangunkan. Perhubungan antara entiti diwakili melalui kekardinalan dan dilukis dalam Gambar Rajah Perhubungan Entiti (ERD).

Entiti, atribut dan rekod

Entiti ialah kumpulan objek yang sama jenis, contohnya MURID atau BUKU, dan lazimnya menjadi satu jadual. Atribut ialah ciri yang menerangkan entiti, contohnya nama dan kelas, dan menjadi lajur jadual. Rekod ialah satu baris dalam jadual, iaitu himpunan atribut yang berhubungan antara satu sama lain bagi satu objek tertentu.

Kekunci primer

Kekunci primer ialah atribut yang mempunyai nilai unik bagi setiap rekod. Ia tidak boleh mengandungi data yang berulang atau ditinggalkan kosong (null). Kekunci primer digunakan untuk mengenal pasti rekod dalam jadual, dan setiap entiti mempunyai sekurang-kurangnya satu kekunci primer.

Kekunci asing

Kekunci asing ialah atribut dalam satu jadual yang merujuk kepada kekunci primer dalam jadual yang lain. Ia mewujudkan hubungan antara dua jadual dan memastikan integriti rujukan, iaitu nilai yang dimasukkan mesti wujud dalam jadual rujukan. Nama lajur boleh berbeza tetapi jenis datanya mesti sepadan.

Kekardinalan

Kekardinalan merujuk kepada perhubungan antara entiti dalam pangkalan data. Kekardinalan one to one (1:1) bermaksud satu rekod dalam entiti pertama berkait dengan tepat satu rekod dalam entiti kedua. Kekardinalan one to many (1:M) bermaksud satu rekod dalam entiti pertama boleh berkait dengan banyak rekod dalam entiti kedua.

Gambar Rajah Perhubungan Entiti (ERD)

Dalam ERD, entiti dilukis sebagai segi empat tepat, atribut sebagai bujur, dan hubungan sebagai rombus. Kekunci primer ditanda dengan garisan bawah pada nama atribut. Hubungan antara dua entiti lazimnya dinamakan menggunakan kata kerja, contohnya MURID "DAFTAR" ACARA.

Arahan SQL asas

SELECT mencapai data, INSERT menambah rekod, UPDATE mengemas kini rekod dan DELETE memadam rekod. Klausa WHERE menapis rekod yang terlibat. Tanpa WHERE, arahan UPDATE dan DELETE akan mempengaruhi semua rekod dalam jadual, jadi ia mesti digunakan dengan berhati-hati.

Borang dan DBMS

Borang (form) menyediakan antara muka mesra pengguna untuk kemasukan data tanpa perlu menulis arahan SQL. Sistem Pengurusan Pangkalan Data (DBMS) ialah perisian yang menguruskan penciptaan jadual, kemasukan data, pertanyaan dan laporan. Walaupun borang telah menyemak input, kekangan pada peringkat pangkalan data tetap diperlukan sebagai pertahanan terakhir.

Glosari Istilah

Kajian Kes Berpandu

Sebuah sistem pendaftaran unit beruniform mempunyai dua entiti: MURID dengan atribut Nama_Murid dan No_KP, serta UNIT_BERUNIFORM dengan atribut Nama_Unit dan IdUnit. Kekunci primer bagi MURID ialah No_KP kerana nilainya unik bagi setiap murid, manakala kekunci primer bagi UNIT_BERUNIFORM ialah IdUnit. Jika setiap murid hanya boleh menyertai satu unit, kekardinalannya ialah one to one; jika satu unit boleh mempunyai ramai murid, hubungan MURID kepada UNIT ialah many to one. IdUnit dimasukkan ke dalam jadual MURID sebagai kekunci asing untuk menghubungkan kedua-dua jadual.

Perwakilan atau contoh teknikal

-- Mencipta jadual dengan kekunci primer dan kekunci asing
CREATE TABLE UNIT_BERUNIFORM (
  IdUnit VARCHAR(5) PRIMARY KEY,
  Nama_Unit VARCHAR(50)
);

CREATE TABLE MURID (
  No_KP VARCHAR(12) PRIMARY KEY,
  Nama_Murid VARCHAR(50),
  IdUnit VARCHAR(5),
  FOREIGN KEY (IdUnit) REFERENCES UNIT_BERUNIFORM(IdUnit)
);

Contoh tambahan

-- Arahan SQL asas
INSERT INTO MURID
VALUES ('060320105521', 'Salim bin Isa', 'U01');

SELECT Nama_Murid, Nama_Unit
FROM MURID, UNIT_BERUNIFORM
WHERE MURID.IdUnit = UNIT_BERUNIFORM.IdUnit;

UPDATE MURID SET IdUnit = 'U02' WHERE No_KP = '060320105521';

DELETE FROM MURID WHERE No_KP = '060320105521';

Rujukan Pantas

Bahagian ini merangkumkan fakta Pangkalan Data dan SQL yang paling kerap diuji. Gunakannya untuk ulang kaji pantas sebelum peperiksaan, bukan sebagai ganti kepada nota penuh.

Kekunci primer berbanding kekunci asing

Istilah dan maksud dalam penyelesaian

Teknik Menjawab Bergaya Peperiksaan

Soalan Sains Komputer menilai ketepatan istilah dan kelengkapan isi. Bagi topik Pangkalan Data dan SQL, markah lazimnya diberikan mengikut bilangan isi yang betul, jadi bilangan isi dalam jawapan perlu sepadan dengan bilangan markah yang diperuntukkan.

Contoh Soalan dan Jawapan Model

Soalan 1 [2 markah]

Jadual menunjukkan data MURID (Nama_Murid, No_KP) dan UNIT BERUNIFORM (Nama_Unit, IdUnit). Nyatakan dua entiti berdasarkan jadual tersebut.

Soalan 2 [3 markah]

Nyatakan ciri-ciri kekunci primer.

Soalan 3 [3 markah]

Rajah menunjukkan skema hubungan: pembeli (noid<KP>, nama, notelefon) dan pesanan (nopesanan<KP>, tarikh, noid<KP>). Nyatakan simbol ERD yang digunakan untuk melukis komponen "pembeli", "nama" dan "nopesanan".

Soalan 4 [2 markah]

Tulis arahan SQL untuk menambah rekod berikut ke dalam jadual MURID: M1611, Ahmad Sanuzi, 3 Jujur.

Salah Faham yang Perlu Dielakkan

Strategi Menjawab Soalan

Semak Kendiri